Νηπιαγωγείο Ελιάς: Πρωτομαγιά

Σε λίγες μέρες αποχαιρετάμε τον Απρίλιο και θα καλωσορίσουμε ένα καινούριο μήνα,

τον τρίτο και τελευταίο μήνα της Άνοιξης

τον Μάιο… με τις όμορφες μυρωδιές και τα πανέμορφα λουλούδια του που έχουν ανθίσει και είναι γεμάτη όλη η φύση!

Όμως η πρώτη μέρα του Μάη, είναι πάντα ξεχωριστή. Γιατί άραγε; Τι τελικά γιορτάζουμε την Πρωτομαγιά ...;;;

Η Πρωτομαγιά έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα. Είναι η πρώτη μέρα του Μαΐου και η γιορτή της Άνοιξης. Ο Μάιος σύμφωνα με την παράδοση πήρε το όνομα του από τη ρωμαϊκή θεότητα Μαία (Μάγια), η οποία ονομάστηκε έτσι από την ελληνική λέξη Μαία που σημαίνει τροφός και μητέρα. Η Μάγια ταυτίστηκε με την Ατλαντίδα Νύμφη Μαία, μητέρα του Θεού Ερμή, στον οποίο αφιερώθηκε ο μήνας Μάιος.

Σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, ο Μάης έχει διαφορετικές λαϊκές ονομασίες:

ο Λούλουδος,

ο Καλομήνας,

ο Κερασάρης (βγαίνουν τα κεράσια),

ο Πράσινος (πρασινίζει ο τόπος),

ο Πενταδείλινος (μεγαλώνει η μέρα) κ.α.

Στη λαϊκή αντίληψη, στο μήνα Μάιο συνυπάρχουν οι ιδιότητες του καλού και του κακού, της αναγέννησης και του θανάτου και συγκεντρώνονται στην πρώτη του μέρα, την Πρωτομαγιά. Ο εορτασμός της Πρωτομαγιάς σηματοδοτεί την τελική νίκη του καλοκαιριού απέναντι στον χειμώνα, την κατίσχυση της ζωής επί του θανάτου και έχει ρίζες που ανάγονται σε προχριστιανικές αγροτικές λατρευτικές τελετές, οι οποίες αποσκοπούσαν στη γονιμότητα των αγρών, των ζώων και των ανθρώπων.

Η αρχαιότατη γιορτή της Πρωτομαγιάς συνεχίστηκε στο διάβα των αιώνων με επισημότητα και με διάφορες μορφές και εκδηλώσεις. Μια από τις παλαιότερες γιορτές ήταν τα Ανθεστήρια (πατήστε πάνω στη λέξη), η γιορτή των λουλουδιών, η πρώτη επίσημη γιορτή ανθέων των Ελλήνων. Καθιερώθηκε πρώτα στην Αθήνα, όπου με μεγαλοπρέπεια βάδιζαν προς τα ιερά πομπές με κανηφόρες, που έφερναν άνθη. Έπειτα τα Ανθεστήρια διαδόθηκαν και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας και πήραν πανελλήνια μορφή.

Ανθεστήρια

Αργότερα, με το πέρασμα των αιώνων, η αρχική έννοια της Πρωτομαγιάς χάθηκε και τα έθιμα επιβίωσαν απλώς ως λαϊκές γιορτές, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται: περιφορά δέντρων, πράσινων κλαδιών ή στεφάνων με λουλούδια, ανακήρυξη του βασιλιά ή της βασίλισσας του Μάη, χορό γύρω από ένα δέντρο ή ένα στολισμένο κοντάρι.

Πρόκειται για μία από τις ελάχιστες γιορτές χωρίς θρησκευτικό περιεχόμενο που έχουν διατηρηθεί μέχρι σήμερα, με εκδηλώσεις που απαντώνται στο λαϊκό πολιτισμό πολλών ευρωπαϊκών λαών. Στη Σουηδία π.χ. την Πρωτομαγιά οι χωρικοί μαζεύουν πράσινα κλαδιά που τα αναρτούν στα σπίτια τους, ενώ τραγουδούν άσματα που μιλούν για ευφορία και ευτυχία. Σε χωριά της Γερμανίας , την Πρωτομαγιά, ένα κλαδί στολισμένο με ταινίες τοποθετείται στην κεντρική πλατεία και γύρω του στήνονται ξέφρενοι χοροί. Ακόμη εκλέγουν το πιο όμορφο κορίτσι του χωριού βασίλισσα του Μαΐου και το ντύνουν με κάτασπρο φόρεμα.

Κεντρικός πυρήνας του εορτασμού της Πρωτομαγιάς σε όλους τους πολιτισμούς ήταν η ανθρώπινη χαρά για την Άνοιξη και τόπος εορτασμού της ήταν η εξοχή.

Έθιμα Πρωτομαγιάς σε διάφορα μέρη της Ελλάδας:

Ένα από τα πιο γνωστά έθιμα της Πρωτομαγιάς είναι το πρωτομαγιάτικο στεφάνι που φτιάχνεται από διάφορα λουλούδια και καρπούς και κρεμιέται στην πόρτα των σπιτιών. Άλλα έθιμα είναι: το <<μαγιόξυλο>> στην Κέρκυρα (κορμός τρυφερού κυπαρισσιού, στολισμένος με άνθη και ένα στεφάνι, περιφερόταν από νέους στους δρόμους της πόλης), το <<Μαγιόπουλο>> στο Βόλο (παιδί που ενσάρκωνε το Μάη, στολισμένο με λουλούδια, συνοδευόταν στην περιπλάνησή του στους δρόμους από χορό προσωπιδοφόρων που τραγουδούσε μαγιάτικα τραγούδια), η <<Πιπεργιά>> στην Εύβοια (ένας άντρας ντυμένος με λουλούδια και κλαδιά ελιάς, καρυδιάς και άλλων δέντρων συμβόλιζε τη δύναμη της βλάστησης και βρεχόταν με νερό σε κάθε σπίτι ), το <<Ζαφείρη>> στο Ζαγόρι της Ηπείρου (ένα παιδί προσποιούνταν το νεκρό, ξαπλωμένο στο χλωρό χορτάρι, για να το ράνουν με λουλούδια τα νεαρά κορίτσια μέχρις ότου το καλέσουν να αναστηθεί και να τρέξουν όλοι μαζί τραγουδώντας στα χωράφια).

Στα Μεσόγεια, το μαγιάτικο στεφάνι κρεμιόταν στα βαρέλια με το κρασί. Στην Πάργα τα παιδιά στεφανωμένα με λουλούδια και κρατώντας μεγάλα κλαδιά με άνθη πορτοκαλιάς, τραγουδούσαν από σπίτι σε σπίτι το Μάη. Στη Λήμνο, συνήθιζαν να κυλιούνται τη μέρα αυτή στο χορτάρι για να πάρουν τη δροσιά του.

Την παραμονή της Πρωτομαγιάς στα Μέγαρα η νύφη έστελνε το στεφάνι με μια πίτα στολισμένη με λουλούδια και ένα καλάθι με τα κουλούρια του Μάη. Μια άλλη δοξασία σχετική με το Μάη αναφέρεται στο πρωινό νερό και την πρωινή του δροσιά, που έχει εξαγνιστική και ανανεωτική δύναμη. Σε πολλά νησιά του Αιγαίου, τη μέρα της Πρωτομαγιάς, τα κορίτσια σηκώνονταν την αυγή και έπαιρναν μαζί τους τα λουλούδια που είχαν μαζέψει από την παραμονή και πήγαιναν στα πηγάδια να φέρουν το «αμίλητο νερό». Δηλαδή το κουβαλούσαν χωρίς να μιλήσουν καθόλου. Όταν το έφερναν στο σπίτι πλένονταν όλοι με αυτό. Ύστερα μοίραζαν γλύκισμα για «Να περάσει γλυκός ο Μάης». Και αυτό για να γλιτώσουν όλοι από τις κακές ώρες. Μάλιστα μια κατάρα έλεγε: «Η ώρα του Μάη να μη σε εύρει». Η αρραβωνιασμένη κόρη έφερνε το αμίλητο νερό στο σπίτι της πεθεράς , για να ανταμειφθεί από αυτή με φλουριά περασμένα σε μεταξωτή κορδέλα ή σε χρυσή κλωστή.(Κάντζου, 2006)

Όμως η Πρωτομαγιά δεν είναι μόνο η μέρα των λουλουδιών και της φύσης,

αλλά και των εργατών...

Την πρώτη Μαΐου γιορτάζεται η μέρα των εργατών, είναι α(πε)ργία και είναι παγκοσμίως γνωστή ως «Εργατική Πρωτομαγιά» ενώ είναι συνυφασμένη με διαδηλώσεις και κινητοποιήσεις.

Είναι ημέρα μνήμης για μία εξέγερση που γράφτηκε με μελανά γράμματα στις σελίδες της παγκόσμιας ιστορίας. Μας υπενθυμίζει την αυτοθυσία των εργατών του Σικάγου.

Tην Πρωτομαγιά του 1886, τα εργατικά συνδικάτα στο Σικάγο της Αμερικής οργανώθηκαν, ξεσηκώθηκαν, έκαναν απεργίες και διαδηλώσεις διεκδικώντας την καθιέρωση του οκταώρου και καλύτερες συνθήκες εργασίας με το σύνθημα « 8 ώρες δουλειά, 8 ώρες ανάπαυση, 8 ώρες ύπνο».

Τουλάχιστον 400.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις απεργίες που γίνονταν σε όλη την χώρα και πάνω από 80.000 στο Σικάγο. Για σύνθημά τους είχαν μια «γροθιά»! Μ’ αυτό τον τρόπο ήθελαν να δείξουν, πως όταν οι άνθρωποι παραμένουν ενωμένοι, μπορούν να καταφέρουν πολλά…

Οι διαδηλώσεις κράτησαν μερικές μέρες, ωστόσο στις 4 Μαΐου, κατά τη διάρκεια μιας συγκέντρωσης στην πλατεία Haymarket του Σικάγο, μια βόμβα έσκασε ανάμεσα στο πλήθος. Ακολούθησαν πυροβολισμοί και πανικός. Έντεκα άτομα βρήκαν το θάνατο και πολλοί τραυματίστηκαν.

Έπειτα από τρία χρόνια, δηλαδή το 1889, η Πρωτομαγιά αναγνωρίστηκε ως διεθνής εργατική γιορτή, σε ανάμνηση εκείνης της απεργίας. Σήμερα σε περισσότερες από 100 χώρες σε όλον τον κόσμο είναι επίσημη αργία. Αυτή τη μέρα χιλιάδες εργαζόμενοι στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και σε άλλα μέρη του κόσμου οργανώνουν πορείες.

Ώρα για παραμύθι

Μια φορά την Πρωτομαγιά… πατήστε εδώ για να διαβάσετε τη συνέχεια.

Αφού λοιπόν η Πρωτομαγιά είναι η γιορτή των λουλουδιών ας γνωρίσουμε μερικά λουλούδια... Λουλούδια που τα φυτεύουμε στον κήπο μας, στις γλάστρες μας αλλά και αγριολούλουδα που φυτρώνουν στην εξοχή.

Ζήση Ανθή

Ας μάθουμε και μερικές παροιμίες για το μήνα Μάιο

Ζήση Ανθή

Εμάς εδώ στην Κρήτη μας αρέσουν οι μαντινάδες…

για να μάθουμε και μια μαντινάδα για την Πρωτομαγιά.

Σήμερα την Πρωτομαγιά

που η φύση όλη γιορτάζει,

εύχομαι όλη η ζωή

με Άνοιξη να μοιάζει!

Στη συνέχεια διαβάζουμε το παρακάτω ποίημα της Ιωάννας Κυρίτση - Τζιώτη

και αν θέλουμε μπορούμε να το ζωγραφίσουμε.

"Ο Μάης"

Το Μάη στόλισαν γαμπρό

του βάλανε στεφάνι

με κρίνα, τριαντάφυλλα

στ' αυτί του ένα γεράνι.

Την άνοιξη θα παντρευτεί

χρυσό θα κάνει ταίρι,

που' χει στα πράσινα ντυθεί

βέρα φορά, αστέρι.

Τάνια Μάνεση

Ώρα για μουσική και τραγούδι…

Τώρα όμως ήρθε η ώρα για παιχνίδι…

Παιχνίδι μαθηματικών με λουλούδια

Φτιάχνουμε ένα μεγάλο λουλούδι με 5 πέταλα...Σε κάθε πέταλο γράφουμε έναν αριθμό και τοποθετούμε κι από ένα ποτηράκι....Στο κέντρο τοποθετούμε ένα ποτηράκι με φασόλια, η φουντούκια ή ότι άλλο έχουμε...

Το παιδί ρίχνει το ζάρι...Αν φέρει 6 χάνει.....Ανάλογα με το τι αριθμό θα φέρει στο ζάρι βάζει και την ανάλογη ποσότητα στο ποτηράκι με τον αριθμό που έτυχε... Π.χ. Αν τύχει 4 βάζει 4 φασόλια στο ποτηράκι που βρίσκεται στο πέταλο με τον αριθμό 4. Το παιχνίδι τελειώνει όταν θα έχει βάλει την αντίστοιχη ποσότητα σε όλα τα πέταλα του λουλουδιού. Μπορεί να παιχτεί με δυο ή και περισσότερα άτομα έχοντας ο καθένας το δικό του λουλούδι, κερδίζει όποιος βάλει πρώτος την αντίστοιχη ποσότητα καρπών σε όλα τα πέταλα.

Γλωσσικά παιχνίδια με λεξιλόγιο της Πρωτομαγιάς

1.Αντιστοίχισε τις όμοιες λέξεις εδώ

2.Βάλε στη σωστή σειρά τα γράμματα να φτιάξεις τις λέξεις εδώ

Πρωτομαγιάτικο παιχνίδι

Εκμεταλλευτείτε τα πλαστικά μπουκάλια και φτιάξτε ένα πρωτότυπο παιχνίδι για τη γιορτή της Πρωτομαγιάς, που στόχο έχει να μπει η μελισσούλα μέσα στο άνθος… Κόψτε ένα πλαστικό μπουκάλι στη μέση, σχεδιάστε μια μαργαρίτα και κολλήστε την περιμετρικά του μπουκαλιού, έπειτα φτιάξτε μια μελισσούλα και δέστε την με κορδόνι στο καπάκι του μπουκαλιού. Έτοιμο το παιχνίδι… καλή διασκέδαση!

Μερικές ιδέες για κατασκευές λουλουδιών και πρωτομαγιάτικων στεφανιών από διάφορα υλικά που έχουμε στο σπίτι.

Τυπώματα με λουλούδια

Πάρτε ένα λευκό ή και χρωματιστό χαρτί ή λεπτό χαρτόνι. Σε ένα πλαστικό πιάτο, αδειάστε τέμπερα σε όσα χρώματα θέλετε. Πάρτε ένα μπουκάλι αναψυκτικού πλαστικό, από αυτά που το κάτω μέρος τους μοιάζει με λουλουδάκι (πχ κόλα, πορτοκαλάδα κλπ). Βουτήξτε το μπουκάλι με το κάτω μέρος του στην τέμπερα και στη συνέχεια ακουμπήστε το στο χαρτί/ χαρτόνι. Έτοιμο το λουλούδι! Προσθέστε όσα λουλούδια θέλετε, φύλλα, βλαστούς κλπ και ολοκληρώστε, τοποθετώντας στο πίσω μέρος τού πίνακα ένα κορδελάκι, ώστε να μπορείτε να το κρεμάσετε στον τοίχο! Επίσης τυπώματα λουλουδιών μπορείτε να φτιάξετε με πλαστικά πιρούνια αλλά και με σφουγγάρι. Σχεδιάστε πάνω στο σφουγγάρι λουλούδια (μαργαρίτες, τουλίπες, παπαρούνες, φυλλαράκια)κόψτε τα, βουτήξτε τα στην τέμπερα και στη συνέχεια ακουμπήστε τα πάνω στο χαρτί.